Informacje techniczne
Profil powstaje nie w jednym przejściu, lecz w dziesięciu do siedemnastu, a każde idzie po śladzie poprzedniego. Błąd z pierwszego przejścia nie znika — kumuluje się aż do ostatniego.
Przed uruchomieniem programu trzeba odpowiedzieć na dwa pytania: jak dokładny jest otwór wstępny i dokąd pójdzie wiór. Gwintowanie różni się od pozostałych operacji tym, że mniej w nim diagnozowania po objawach, a więcej przygotowania — a gdy przygotowanie jest zrobione, gwint wychodzi dobrze za pierwszym razem.
Gwint wewnętrzny o drobnym skoku ma na płytce mały promień naroża. Przez to błędy kształtu otworu wstępnego — owalność, stożkowatość, ślady wiertła — wpływają na trwałość płytki znacznie bardziej, niż można by oczekiwać: krawędź w jednym miejscu wcina się głębiej w metal, a w innym niemal nie pracuje.
Przed pierwszym przejściem roboczym wykonać przejście zerowe — przejście przy zerowej głębokości skrawania. Idzie ono po konturze, nie zbierając naddatku, i wyrównuje błąd kształtu wywierconego otworu. Pierwsze przejście robocze idzie wtedy po przygotowanej powierzchni.
Jeśli podczas skrawania powstaje długi wiór ciągły, owija się on wokół oprawki albo elementów obrabiarki i niszczy płytkę. Charakter wióra trzeba więc obserwować od pierwszego detalu.
Kombinacji są cztery: gwint prawy albo lewy, obróbka zewnętrzna albo wewnętrzna. Każda wymaga własnego zestawu — kierunku obrotów wrzeciona (M03 albo M04), ręki płytki (R albo L) oraz kierunku ruchu narzędzia: od czoła w stronę uchwytu albo odwrotnie.
Praktyczna zasada jest jedna: płytka powinna skrawać bokiem profilu w kierunku ruchu, a wiór powinien schodzić od detalu, a nie w jego stronę. Gwintowanie „do siebie”, od uchwytu do czoła, bywa wygodniejsze właśnie ze względu na odprowadzenie wióra i dostęp do rowka wyjścia gwintu.
Przy każdym przejściu krawędź skrawająca przesuwa się w stronę osi gwintu. Sposób najczęstszy.
Do stosunkowo drobnych skoków gwintu.
Powstaje wiór w kształcie litery V, a jego odprowadzenie bywa trudne — zależnie od materiału detalu. Pracują od razu oba boki profilu, więc nacisk skrawania jest największy z trzech sposobów.
Wcinanie idzie w kierunku kształtowania profilu gwintu, a nie prosto w stronę osi.
Do dużych skoków gwintu.
Wiór kierowany jest na jedną stronę — to główna zaleta. Ceną jest przyspieszone zużycie prawej krawędzi skrawającej płytki, która pracuje przy zerowej głębokości skrawania.
Wcinanie pod kątem 3…5°, rozkładające pracę między oba boki profilu.
Zalecane przy dużych skokach i materiałach dających długi wiór.
Daje równomierne zużycie po obu stronach płytki i najmniejszy nacisk skrawania z trzech sposobów. W pracy produkcyjnej to wariant najbardziej przewidywalny.
Tabele podają, jak podzielić całkowitą głębokość profilu między przejścia: pierwsze przejście jest najgłębsze, potem głębokość maleje, a ostatnie przejścia są niemal wygładzające. Taki rozkład wyrównuje obciążenie krawędzi — pole przekroju warstwy skrawanej pozostaje na każdym przejściu mniej więcej takie samo.
| Skok | Całkowita głębokość skrawania | Liczba przejść | Numer przejścia | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | |||
| 0,75 | 0,44 | 10 | 0,06 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,03 | |||||||
| 1,00 | 0,60 | 12 | 0,07 | 0,07 | 0,06 | 0,06 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | |||||
| 1,25 | 0,76 | 14 | 0,07 | 0,07 | 0,07 | 0,07 | 0,06 | 0,06 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | |||
| 1,50 | 0,92 | 17 | 0,07 | 0,07 | 0,07 | 0,07 | 0,06 | 0,06 | 0,06 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,04 | 0,04 | 0,03 |
| Skok | Całkowita głębokość skrawania | Liczba przejść | Numer przejścia | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | |||
| 0,5 | 0,356 | 4 | 0,102 | 0,102 | 0,076 | 0,076 | ||||||||||||
| 0,8 | 0,508 | 4 | 0,178 | 0,152 | 0,102 | 0,076 | ||||||||||||
| 0,8 | 0,533 | 4 | 0,178 | 0,152 | 0,127 | 0,076 | ||||||||||||
| 1,0 | 0,660 | 5 | 0,178 | 0,178 | 0,127 | 0,102 | 0,076 | |||||||||||
| 1,3 | 0,813 | 6 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,127 | 0,102 | 0,076 | ||||||||||
| 1,5 | 0,965 | 6 | 0,229 | 0,203 | 0,178 | 0,152 | 0,127 | 0,076 | ||||||||||
| 1,8 | 1,143 | 8 | 0,229 | 0,203 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,102 | 0,102 | 0,076 | ||||||||
| 2,0 | 1,270 | 8 | 0,254 | 0,229 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,102 | 0,076 | ||||||||
| 2,5 | 1,600 | 10 | 0,279 | 0,254 | 0,203 | 0,178 | 0,152 | 0,127 | 0,127 | 0,102 | 0,102 | 0,076 | ||||||
| 3,0 | 1,880 | 12 | 0,279 | 0,254 | 0,203 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,127 | 0,127 | 0,102 | 0,102 | 0,076 | ||||
| 3,5 | 2,210 | 12 | 0,330 | 0,305 | 0,254 | 0,203 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,102 | 0,076 | ||||
| 4,0 | 2,515 | 14 | 0,330 | 0,330 | 0,254 | 0,229 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,127 | 0,127 | 0,102 | 0,076 | ||
| 4,5 | 2,819 | 14 | 0,381 | 0,330 | 0,279 | 0,229 | 0,229 | 0,203 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,127 | 0,102 | ||
| 5,0 | 3,124 | 14 | 0,406 | 0,381 | 0,330 | 0,279 | 0,229 | 0,229 | 0,203 | 0,178 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,102 | ||
| 5,5 | 3,429 | 16 | 0,432 | 0,406 | 0,330 | 0,279 | 0,229 | 0,229 | 0,203 | 0,178 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,127 | 0,127 | 0,102 |
| 6,0 | 3,734 | 16 | 0,457 | 0,432 | 0,356 | 0,305 | 0,279 | 0,229 | 0,229 | 0,203 | 0,203 | 0,178 | 0,178 | 0,152 | 0,152 | 0,152 | 0,127 | 0,102 |
Wartości głębokości na przejście podano w milimetrach.
Trzy wartości w wierszu to zakres: dolna do warunków trudnych i dużego skoku, środkowa do pracy zwykłej, górna do warunków korzystnych i drobnego skoku.
| Grupa materiału | Vc, m/min |
|---|---|
| Stale (HB 85–225) | 60 · 100 · 140 |
| Stale nierdzewne | 40 · 80 · 120 |
| Żeliwo (HB 140–220) | 60 · 90 · 120 |
| Stopy wysokotemperaturowe | 25 · 45 · 65 |
| Stale hartowane | 20 · 40 · 60 |
Jedno jałowe przejście po konturze usuwa wpływ błędu otworu wstępnego na trwałość płytki. Kosztuje kilka sekund czasu cyklu.
Pierwsze przejście jest najgłębsze, ostatnie niemal wygładzające. Równe pole przekroju warstwy skrawanej oznacza równomierne zużycie i przewidywalny profil.
Promieniowy do drobnego skoku, zmodyfikowany boczny do dużego. Niewłaściwy wybór widać już na drugim detalu — jako zużycie po jednej stronie płytki.